Położenielogo

Karkonoski Park Narodowy

     Karkonoski Park Narodowy utworzony został w 1959 roku na obszarze 5010 ha. Znajduje się na terenie województwa dolnośląskiego, w południowo-zachodniej części kraju, przy granicy z Republiką Czeską. Obecna powierzchnia Parku wynosi 5575,27 ha. Największą jego część zajmują lasy - 3828 ha (68,7%). 1717 ha (30,8%) powierzchni Parku objęto ochroną ścisłą. Od 1993 roku Karkonoski Park Narodowy jest częścią Bilateralnego Rezerwatu Biosfery Karkonosze/Krkonośe, który obejmuje powierzchnię 60,5 tys. ha. Celem Rezerwatu Biosfery jest ochrona krajobrazu, ekosystemów, różnorodności gatunkowej i genetycznej (funkcja konserwatorska), promocja zrównoważonego rozwoju ekonomicznego (funkcja rozwojowa) i popieranie prowadzenia badań naukowych, monitoringu i edukacji (funkcja logistyczna).

Mały Staw
Jeden z najbardziej znanych widoków Karkonoskiego Parku Narodowego: Kocioł Małego Stawu z Małym Stawem i schroniskiem Samotnia. W tle widoczny najwyższy szczyt Karkonoszy - Śnieżka (1602m n.p.m.).
     Karkonosze - wydźwignięte w trzeciorzędzie przez alpejskie ruchy górotwórcze - są najwyższą grupą górską Sudetów. Południowa i wschodnia część gór zbudowane są ze skał metamorficznych. Zachodnia część głównego grzbietu oraz pogórze po stronie północnej zbudowane są z granitu waryscyjskiego. Najwyższy szczyt Karkonoszy to Śnieżka (1602 m n.p.m.). Czynnikiem decydującym o współczesnej rzeźbie Karkonoszy było czwartorzędowe zlodowacenie, które ustąpiło około 10 tys. lat temu. Jego pozostałością są charakterystyczne dla tych gór kotły i jeziora polodowcowe, skałki granitowe oraz powstałe wskutek wietrzenia mrozowego rumowiska skalne i wieńce gruzowe.

     Wzdłuż grzbietu Karkonoszy przebiega europejski dział wodny, rozgraniczający zlewisko Morza Północnego (dorzecze Łaby) i Bałtyku (dorzecze Odry). Wiele z karkonoskich potoków spływa wodospadami z pionowych urwisk kotłów polodowcowych i progów skalnych. Najbardziej znane to Wodospad Kamieńczyka, Wodospad Szklarki i kaskady Łomniczki. Naturalnymi zbiornikami wodnymi są polodowcowe jeziora górskie występujące na dnie niektórych kotłów (Wielki Staw, Mały Staw, Śnieżne Stawki). Charakterystycznym elementem krajobrazu karkonoskiego są torfowiska wysokie i przejściowe występujące na wierzchowinach i zboczach Karkonoszy.


Wodospad Kamieńczyk
Wodospad Kamieńczyk
Wodospad Szklarski
Wodospad Szklarski
     Flora polskich Karkonoszy liczy około 900 gatunków roślin naczyniowych, ponad 450 gatunków mszaków i około 400 gatunków porostów. Występuje tu wiele gatunków chronionych oraz reliktów i endemitów. Do grupy reliktów glacjalnych należą m.in.: malina moroszka, wierzba lapońska, gnidosz sudecki i skalnica śnieżna. Przykładami roślin endemicznych są: skalnica bazaltowa i dzwonek karkonoski. Karkonosze charakteryzują się dobrze wykształconymi piętrami roślinnymi. Ze względu na chłodny i wilgotny klimat ich górne granice występowania są znacznie obniżone w porównaniu z innymi pasmami górskimi Europy. Piętro pogórza sięga do wysokości 500 m n.p.m. Ze względu na wczesne osadnictwo, rolnictwo i rozwój przemysłu piętro pogórza zostało silnie zurbanizowane. Piętro regla dolnego (500-1000 m n.p.m.) charakteryzują lasy bukowe: kwaśna buczyna górska i żyzna buczyna sudecka. W przeszłości buczyny były najbardziej rozpowszechnionymi zbiorowiskami leśnymi Karkonoszy, dziś zajmują jedynie ok. 5% powierzchni leśnej Parku. Większość karkonoskich lasów bukowych została wycięta dla potrzeb przemysłu, ich miejsce natomiast zajęły sztuczne monokultury świerkowe. Pas regla górnego (1000-1250 m n.p.m.) porastają głównie wysokogórskie bory świerkowe. Rosnące tu świerki charakteryzują się zbieżystymi pniami i sięgającymi podłoża koronami, a także bardzo rozbudowanym systemem korzeniowym, co pozwala im przetrwać w tak surowych warunkach klimatycznych. Na tej wysokości spotkać można również brzozę, jarzębinę i kosodrzewinę. Na niektórych obszarach regla górnego występują torfowiska przejściowe. Ze względu na usytuowanie na pochyłych ścianach masywu należą one równocześnie do torfowisk wiszących. Na średniej wysokości 1250 m n.p.m. w Karkonoszach występuje górna granica lasu, ponad którą znajduje się piętro subalpejskie (1250-1450 m n.p.m.), zwane również piętrem kosodrzewiny. Koncentruje ono najcenniejsze zbiorowiska roślinne Karkonoszy. Dominującym gatunkiem jest tu kosodrzewina, osiągająca w dobrych warunkach siedliskowych nawet 2-3 m wysokości. Cennymi zbiorowiskami są także endemiczne subalpejskie zarośla krzewów liściastych. W skład jednego z nich wchodzą: jarzębina, czeremcha skalna i brzoza karpacka, drugie zaś tworzą: wierzba lapońska i śląska. Na uwagę zasługują również ziołorośla z pięknie kwitnącym modrzykiem górskim i miłosną górską. Piętro subalpejskie jest miejscem występowania wierzchowinowych torfowisk wysokich, których wiek szacuje się na około 5 tys. lat. Piętro alpejskie (1450-1602 m n.p.m.) obejmują kamieniste zbocza najwyższych szczytów karkonoskich (Śnieżka, Wielki Szyszak) oraz fragmenty skalistych ścian kotłów polodowcowych. Występują tu nieliczne rośliny, które zdołały przystosować się do trudnych warunków wysokogórskich. Oprócz głównego przedstawiciela, jakim jest sit skucina, występują tu m.in.: kostrzewa niska, widlicz (widłak) alpejski, Jastrzębiec alpejski i rozchodnik alpejski.

Bażynowe Skały
O współczesnej rzeżbie Karkonoszy zadecydowało czwartorzędowe zlodowacenie, które ustąpiło ok. 10 tys. lat temu. Pozostały po nim kotły i jeziora polodowcowe, skałki granitowe oraz rumowiska skalne i wieńce gruzowe.
     Duża różnorodność zbiorowisk roślinnych i piętrowy układ roślinności wpływają na złożoność świata zwierzęcego. Fauna Karkonoszy uformowała się pod koniec ostatniego zlodowacenia. W niższych partiach gór dominuje fauna charakterystyczna dla lasów liściastych. Na terenach położonych powyżej 800-1000 m n.p.m. występują również gatunki górskie. W Karkonoszach występuje sporo reliktów (wirki, mięczaki i owady). Kręgowce reprezentowane są przez gatunki pospolite i górskie o ograniczonym obszarze występowania. Kręgowce niższe to 4 gatunki ryb (m.in. pstrąg potokowy), 5 gatunków gadów (jaszczurki: żyworodna i zwinka oraz padalec, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata) i płazy (traszki, salamandra plamista, ropuchy i żaba trawna). Dużą grupę stanowią ptaki (ponad 100 gatunków), m.in.: drozd obrożny, płochacz halny, sóweczka, cietrzew i głuszec. W Karkonoszach występuje 40 gatunków ssaków, m.in.: jeleń, sarna, muflon, lis, kuna leśna i domowa, łasica, gronostaj i wiele gatunków nietoperzy.

     Karkonoski Park Narodowy odwiedza rocznie 1,5 min turystów. Zwolennikom turystyki pieszej, rowerowej i narciarskiej udostępniono 112 km znakowanych szlaków turystycznych, w tym 8 dostępnych również dla rowerzystów i 8 oznaczonych ścieżek przyrodniczych po najciekawszych miejscach. Dla narciarstwa zjazdowego wytyczonych zostało 8 nartostrad, funkcjonuje również 10 wyciągów narciarskich. Ruch turystyczny obsługuje 12 schronisk oferujących noclegi i wyżywienie. Zwiedzającym udostępniono także Muzeum Przyrodnicze KPN i Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej w Szklarskiej Porębie.